Yırtılma — Bükme Prosesi

• •Form verilmiş numunede dış bükey köşelerde çatlak oluşumları gözlenir.
• •Çatlak bölgenin iç bükey kısmında keskin dayama izine rastlanabilir.
• •Çatlak bölge başlangıç ve bitiş noktalarında mikro yapı incelemesi ile çeliğin mekanik özelliklerinin prosese uygunluğu değerlendirilmelidir.

• •Bükme işlemi sırasında malzemenin dış bükey yüzeyinde çekme gerilmesi, iç bükey yüzeyinde basma gerilmesi oluşur. En büyük şekil değişimi dış tarafta oluşur.
• •Malzemenin süneklik sınırı aşılırsa mikroyapıdaki zayıf bölgelerde (tane sınırları, inklüzyonlar, bant yapılar) çatlak başlar.
• •Çekme gerilmesi yönüne dik lamelli yapı (perlit bantları) varsa gerilmeyi absorbe edemez; çatlak ilerler.
• •Küçük yarıçaplı bükmeler: R/t oranı azaldıkça gerilme ve deformasyon artar.

• •Homojen ferrit-perlit dağılımı ile sünekliğin artırılması; perlit bantlarının minimize edilmesi
• •Katlamaya uygun çelik kalitesi ve inklüzyon kontrolü
• •Bükme yarıçapı malzeme kalınlığının en az 2–3 katı olacak şekilde seçilmeli
• •Soğuk şekillendirmede yüksek deformasyon oranlarından kaçınılmalı; gerekirse ara tavlama

DIN EN ISO 7438 — Bükme testi standardı; ASM Handbook Volume 14B — Sheet Forming Fundamentals