• ISO 15609-1 — Qualification of welding procedures
Sıkça Sorulan Sorular
Standart referanslı teknik cevaplar — mühendislik değerlendirmesinin yerini tutmaz.
▸Ön ısıtma metalurjik olarak neyi değiştirir?
Ön ısıtma t8/5 soğuma süresini uzatarak HAZ'da martenzit oranını ve pik sertliği düşürür; aynı zamanda birleşim 100 °C üzerinde daha uzun kaldığından difüze hidrojenin kaçışına zaman tanır. Üçüncü etkisi termal gradyanı ve dolayısıyla artık gerilmeyi azaltmasıdır. Bu üç mekanizma birlikte hidrojen kaynaklı soğuk çatlama (HACC) riskini kontrol eder.
▸EN 1011-2 Yöntem A ile Yöntem B arasındaki fark nedir?
Yöntem A, CE(IIW) tabanlıdır ve hidrojen skalası ile kombine kalınlık üzerinden nomogram yaklaşımı kullanır; Yöntem B, CET tabanlıdır ve ön ısıtmayı kapalı formül ile hesaplar. Yöntem B düşük alaşımlı yüksek mukavemetli çeliklerde genellikle daha gerçekçi (daha az tutucu) sonuç verir. Aynı birleşim için iki yöntem farklı sıcaklık önerebilir; sözleşmede geçerli yöntem tanımlanmalıdır.
▸Pasolar arası sıcaklık (interpass) neden sınırlanır?
Alt sınır soğuk çatlama kontrolü için ön ısıtma sıcaklığına eşittir; üst sınır ise aşırı yavaş soğumanın getirdiği tane irileşmesi, tokluk kaybı ve mukavemet düşüşünü önler. TMCP ve QT çeliklerinde (ör. S690QL, S700MC) yüksek interpass, temperleme etkisiyle ana metal özelliklerini bozabilir; tipik üst sınır 200–250 °C aralığındadır. Ölçüm kaynak ağzından tanımlı mesafede temaslı pirometre ile yapılmalıdır.
▸Hidrojen giderme ısıl işlemi (DHT) ne zaman gerekir?
Yüksek mesnetli kalın kesitlerde, CE'si yüksek çeliklerde veya H10 üzeri hidrojen sınıfındaki sarf malzemelerde, kaynak sonrası 200–300 °C aralığında 2–4 saat bekletme difüze hidrojeni etkin şekilde uzaklaştırır. DHT, PWHT'den farklıdır: amaç gerilim giderme değil hidrojen effüzyonudur ve dönüşüm sıcaklıklarının çok altında uygulanır. Soğumaya izin vermeden ön ısıtmadan doğrudan DHT'ye geçilmesi en güvenli pratiktir.