Standart referanslı teknik cevaplar — mühendislik değerlendirmesinin yerini tutmaz.
▸CCT ve TTT diyagramları arasındaki fark nedir?
TTT (izotermal) diyagram, östenitin sabit sıcaklıkta bekletilmesiyle elde edilir; CCT ise sürekli soğuma koşulunu temsil eder ve endüstriyel proseslerle (kaynak, haddeleme sonrası soğuma, su verme) doğrudan ilgilidir. CCT eğrileri TTT'ye göre daha uzun sürelere ve daha düşük sıcaklıklara kayar. Kaynak HAZ analizi için t8/5 soğuma süresi CCT üzerinden okunmalıdır.
▸Ms sıcaklığı bileşime nasıl bağlıdır?
Andrews bağıntısına göre Ms(°C) ≈ 539 − 423C − 30,4Mn − 17,7Ni − 12,1Cr − 7,5Mo (ağırlıkça %); karbon en baskın terimdir. Ms'in düşmesi kalıntı östenit oranını artırır ve su verme çatlağı riskini yükseltir. Bor gibi mikroalaşım elementleri Ms'i pek değiştirmez ancak sertleşebilirliği (ferrit/beynit burnunu geciktirerek) güçlü etkiler.
▸t8/5 soğuma süresi neden kritik bir parametredir?
800→500 °C aralığı, östenitin difüzyonel ve difüzyonsuz dönüşümlerinin gerçekleştiği penceredir; t8/5 bu penceredeki soğuma hızını tek sayıyla temsil eder. Kısa t8/5 (yüksek soğuma hızı) HAZ'da martenzit ve yüksek sertlik, aşırı uzun t8/5 ise tane irileşmesi ve tokluk kaybı üretir. EN 1011-2, ısı girdisi ve birleşim geometrisinden t8/5 hesabı için 2/3 boyutlu ısı akışı denklemleri verir.
▸Beynit ile martenzit oluşumu CCT üzerinde nasıl ayırt edilir?
Beynit, Bs altında ve Ms üzerinde, orta soğuma hızlarında C eğrisinin ikinci burnunda oluşur; martenzit ise soğuma eğrisi tüm difüzyonel burunları kestiğinde Ms altında atermal olarak gelişir. Kritik soğuma hızı, soğuma eğrisinin ferrit/beynit burnuna teğet geçtiği hızdır. Karışık beynit+martenzit yapılar, özellikle S700MC ve yüksek mukavemetli kaynak HAZ'larında tokluk açısından değerlendirilmelidir.